Wednesday, February 27, 2019

काव्यलेखन भाग१

*नमस्कार,*

*२७ फेब्रुवारी,मराठी भाषा दिन* हा जगभरातील मराठी भाषकांकडून दरवर्षी साजरा केला जातो. ज्ञानपीठ पुरस्कारप्राप्त प्रसिद्ध मराठी *कवी विष्णू वामन शिरवाडकर (कुसुमाग्रज)* यांचा जन्मदिवस हा 'मराठी भाषा गौरव दिन' म्हणून ओळखला जातो.

यानिमित्ताने ज्ञानभाषा मराठी प्रतिष्ठानतर्फे *सैनिक* या विषयावर कविता लेखन आणि *मला आवडलेले पुस्तक* या विषयावर पुस्तक परीक्षण हा उपक्रम राबविण्यात आला.

या उपक्रमाला महाराष्ट्रभरातच नव्हे तर महाराष्ट्राबाहेरील ही शाळांनी सहभाग नोंदवला!! या सर्व कविता आणि पुस्तक परीक्षणे तुम्हाला *मुलांची शाळा मराठी या ब्लॉग* वर वाचावयास मिळतील....

*क्लिक करा*

*काव्यलेखन-भाग १*

🔶सैनिक-आर्या बोडके https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_78.html

🔶 सैनिक-सारंग गुजर https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_77.html

🔶देशासाठी लढता लढता-अभिलाषा साळुंखे https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_33.html

🔶 जि.प.शाळा,मानिवली,रायगड https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_84.html

🔶शूर वीरा प्रणाम तुजला- https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_71.html

🔶 जि.प.शाळा भिंदोन-कविता सैनिक https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_26.html

🔶जय गणेश इंग्लिश स्कुल,मालवण-३४ कविता https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_50.html

🔶 सैनिक-अदिती मोरे https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_99.html

🔶 सैनिक-नंदन कार्ले https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_58.html

🔶 सैनिक-सर्वेश मांडे https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_66.html

🔶एकच ध्येय-तनिष मराठे https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_60.html

🔶 सैनिक-निलय सहस्त्रबुद्धे https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_81.html

🔶सैनिक-आयुष मेथा https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_35.html

🔶जि.प.शाळा भिंदोन-कविता सैनिक https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_26.html

🔶 सैनिक-पूजा गायकवाड https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_72.html

या उपक्रमात महत्त्वाचे म्हणजे टंकन आणि तांत्रिक सहाय्य केले  *श्री.अभिजीत शिंदे* यांनी!!खूप खूप धन्यवाद!!

*सहभागी शाळा आणि विद्यार्थी तसेच प्रेरणा देणारे शिक्षक,पालक या सर्वांचे मनःपूर्वक आभार!!*

*#ज्ञानभाषामराठीप्रतिष्ठान*
*#मराठीभाषादिन*

काव्यलेखन भाग२

*नमस्कार,*

*२७ फेब्रुवारी,मराठी भाषा दिन* हा जगभरातील मराठी भाषकांकडून दरवर्षी साजरा केला जातो. ज्ञानपीठ पुरस्कारप्राप्त प्रसिद्ध मराठी *कवी विष्णू वामन शिरवाडकर (कुसुमाग्रज)* यांचा जन्मदिवस हा 'मराठी भाषा गौरव दिन' म्हणून ओळखला जातो.

यानिमित्ताने ज्ञानभाषा मराठी प्रतिष्ठानतर्फे *सैनिक* या विषयावर कविता लेखन आणि *मला आवडलेले पुस्तक* या विषयावर पुस्तक परीक्षण हा उपक्रम राबविण्यात आला.

या उपक्रमाला महाराष्ट्रभरातच नव्हे तर महाराष्ट्राबाहेरील ही शाळांनी सहभाग नोंदवला!! या सर्व कविता आणि पुस्तक परीक्षणे तुम्हाला *मुलांची शाळा मराठी या ब्लॉग* वर वाचावयास मिळतील....

*क्लिक करा*

*काव्यलेखन-भाग २*

🔶 ज्ञानभाषा मराठी संस्थेचे सैनिक-प्रियांका कुंटे https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_47.html

🔶जरी झाला जीवनांत-सर्जेराव माने https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_45.html

🔶 सैनिक-अर्पिता गायकवाड https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_44.html

🔶 सैनिक-आरती कुलकर्णी https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_55.html

🔶 सैनिक-अतुल सातव https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_48.html

🔶चला मुलांनो-आरती कसबे https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_37.html

🔶भारत भूच्या विरा-रोहन क्षीरसागर https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_70.html

🔶लाखात एक माझा फौजी-रिया गुणवरे https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_92.html

🔶नाही स्वतःची चिंता-पायल चव्हाण https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_80.html

🔶आमचे महान सैनिक- https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_53.html

🔶 सैनिक-दिशा कुंजीर https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_34.html

🔶 सैनिक-संस्कृती कुंजीर https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_74.html

या उपक्रमात महत्त्वाचे म्हणजे टंकन आणि तांत्रिक सहाय्य केले  *श्री.अभिजीत शिंदे* यांनी!!खूप खूप धन्यवाद!!

*सहभागी शाळा आणि विद्यार्थी तसेच प्रेरणा देणारे शिक्षक,पालक या सर्वांचे मनःपूर्वक आभार!!*

*#ज्ञानभाषामराठीप्रतिष्ठान*
*#मराठीभाषादिन*

काव्यलेखन भाग३

*नमस्कार,*

*२७ फेब्रुवारी,मराठी भाषा दिन* हा जगभरातील मराठी भाषकांकडून दरवर्षी साजरा केला जातो. ज्ञानपीठ पुरस्कारप्राप्त प्रसिद्ध मराठी *कवी विष्णू वामन शिरवाडकर (कुसुमाग्रज)* यांचा जन्मदिवस हा 'मराठी भाषा गौरव दिन' म्हणून ओळखला जातो.

यानिमित्ताने ज्ञानभाषा मराठी प्रतिष्ठानतर्फे *सैनिक* या विषयावर कविता लेखन आणि *मला आवडलेले पुस्तक* या विषयावर पुस्तक परीक्षण हा उपक्रम राबविण्यात आला.

या उपक्रमाला महाराष्ट्रभरातच नव्हे तर महाराष्ट्राबाहेरील ही शाळांनी सहभाग नोंदवला!! या सर्व कविता आणि पुस्तक परीक्षणे तुम्हाला *मुलांची शाळा मराठी या ब्लॉग* वर वाचावयास मिळतील....

*क्लिक करा*

*काव्यलेखन- भाग ३*

🔶सोडुनिया घराचा पाश-चिन्मय वेलणकर https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_12.html

🔶या जन्मी फौजी बनले-श्रेया कुंभार https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_14.html

🔶 सैनिक-अनन्या हवालदार https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_30.html

🔶माझा सैनिक-पायल सुर्वे https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_18.html

🔶 सैनिक-दक्षित केसरकर https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_32.html

🔶 सैनिकदादा-शर्वील रेडीज https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_89.html

🔶सैनिक दादा-आर्या पांगम https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_61.html

🔶 सैनिक-सोहम क्षीरसागर https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_23.html

🔶 सैनिक-साक्षी बेटकर https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_67.html

🔶 सैनिक-रिद्धी बेटकर https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post.html

🔶 पुलवामातील भ्याड हल्ल्यात-नील  https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_41.html

🔶फौजी सैनिक-शीतल कुंभारे https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_25.html

या उपक्रमात महत्त्वाचे म्हणजे टंकन आणि तांत्रिक सहाय्य केले  *श्री.अभिजीत शिंदे* यांनी!!खूप खूप धन्यवाद!!

*सहभागी शाळा आणि विद्यार्थी तसेच प्रेरणा देणारे शिक्षक,पालक या सर्वांचे मनःपूर्वक आभार!!*

*#ज्ञानभाषामराठीप्रतिष्ठान*
*#मराठीभाषादिन*

पुस्तक परीक्षण-भाग २

*पुस्तक परीक्षण-भाग २*

२७ फेब्रुवारी,मराठी भाषा दिन हा जगभरातील मराठी भाषकांकडून दरवर्षी साजरा केला जातो. ज्ञानपीठ पुरस्कारप्राप्त प्रसिद्ध मराठी कवी विष्णू वामन शिरवाडकर (कुसुमाग्रज) यांचा जन्मदिवस हा 'मराठी भाषा गौरव दिन' म्हणून ओळखला जातो.

यानिमित्ताने ज्ञानभाषा मराठी प्रतिष्ठानतर्फे *सैनिक* या विषयावर कविता लेखन आणि *मला आवडलेले पुस्तक* या विषयावर पुस्तक परीक्षण हा उपक्रम राबविण्यात आला.

या उपक्रमाला महाराष्ट्रभरातच नव्हे तर महाराष्ट्राबाहेरील ही शाळांनी सहभाग नोंदवला!! या सर्व कविता आणि पुस्तक परीक्षणे तुम्हाला आमच्या *मुलांची शाळा मराठी या ब्लॉग* वर वाचावयास मिळतील....

*क्लिक करा*

🔶सेवा  सदन  हायस्कूल,  गावदेवी -परीक्षण  https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_86.html

🔶श्यामची आई-भक्ती सावंत https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_64.html

🔶द मदर आय नेवर न्यू-ऐश्वर्या सावंत https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_4.html

🔶प्रकाशवाटा-अनुजा उडतेवार https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_6.html

🔶संतांचे चरित्र-ज्योती बिराजदार https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_93.html

🔶नॉट विदाऊट माय डॉटर-मनस्वी पेंढारकर https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_3.html

🔶श्यामची आई-रितिका वराडकर https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_73.html

🔶स्वप्नाकडून सत्याकडे-वैष्णवी सातपुते https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_0.html

🔶काळेपाणी-सई जोशी https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_43.html

या उपक्रमात महत्त्वाचे म्हणजे टंकन आणि तांत्रिक सहाय्य केले  *श्री.अभिजीत शिंदे* यांनी!!खूप खूप धन्यवाद!!

*सहभागी शाळा आणि विद्यार्थी तसेच प्रेरणा देणारे शिक्षक,पालक या सर्वांचे मनःपूर्वक आभार!!*

*#ज्ञानभाषामराठीप्रतिष्ठान*
*#मराठीभाषादिन*

पुस्तक परीक्षण-भाग ३

*पुस्तक परीक्षण-भाग ३*

२७ फेब्रुवारी,मराठी भाषा दिन हा जगभरातील मराठी भाषकांकडून दरवर्षी साजरा केला जातो. ज्ञानपीठ पुरस्कारप्राप्त प्रसिद्ध मराठी कवी विष्णू वामन शिरवाडकर (कुसुमाग्रज) यांचा जन्मदिवस हा 'मराठी भाषा गौरव दिन' म्हणून ओळखला जातो.

यानिमित्ताने ज्ञानभाषा मराठी प्रतिष्ठानतर्फे *सैनिक* या विषयावर कविता लेखन आणि *मला आवडलेले पुस्तक* या विषयावर पुस्तक परीक्षण हा उपक्रम राबविण्यात आला.

या उपक्रमाला महाराष्ट्रभरातच नव्हे तर महाराष्ट्राबाहेरील ही शाळांनी सहभाग नोंदवला!! या सर्व कविता आणि पुस्तक परीक्षणे तुम्हाला आमच्या *मुलांची शाळा मराठी या ब्लॉग* वर वाचावयास मिळतील....

*क्लिक करा*

🔶पुस्तक परीक्षण-सुरेश भाडंगे https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_54.html

🔶ऐंशी दिवसात जगाची सफर-कलिका पाटोळे https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_95.html

🔶२०१७चे मराठी पाठ्यपुस्तक-आरती बिराजदार https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_94.html

🔶अपयश एक शक्ती-संगीता नाईक https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_21.html

🔶 गीतांबोध-गायत्री सरडीवाल https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_56.html

🔶श्यामची आई-मनाली मोडक https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_10.html

🔶डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर-हर्ष गुट्टेटवार https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_91.html

या उपक्रमात महत्त्वाचे म्हणजे टंकन आणि तांत्रिक सहाय्य केले  *श्री.अभिजीत शिंदे* यांनी!!खूप खूप धन्यवाद!!

*सहभागी शाळा आणि विद्यार्थी तसेच प्रेरणा देणारे शिक्षक,पालक या सर्वांचे मनःपूर्वक आभार!!*

*#ज्ञानभाषामराठीप्रतिष्ठान*
*#मराठीभाषादिन*

पुस्तक परीक्षण-भाग१

पुस्तक परीक्षण-भाग१

२७ फेब्रुवारी,मराठी भाषा दिन हा जगभरातील मराठी भाषकांकडून दरवर्षी साजरा केला जातो. ज्ञानपीठ पुरस्कारप्राप्त प्रसिद्ध मराठी कवी विष्णू वामन शिरवाडकर (कुसुमाग्रज) यांचा जन्मदिवस हा 'मराठी भाषा गौरव दिन' म्हणून ओळखला जातो.

यानिमित्ताने ज्ञानभाषा मराठी प्रतिष्ठानतर्फे *सैनिक* या विषयावर कविता लेखन आणि *मला आवडलेले पुस्तक* या विषयावर पुस्तक परीक्षण हा उपक्रम राबविण्यात आला.

या उपक्रमाला महाराष्ट्रभरातच नव्हे तर महाराष्ट्राबाहेरील ही शाळांनी सहभाग नोंदवला!! या सर्व कविता आणि पुस्तक परीक्षणे तुम्हाला आमच्या *मुलांची शाळा मराठी या ब्लॉग* वर वाचावयास मिळतील....

*क्लिक करा*

🔶श्रीमान योगी-ईशा महल्ले https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_97.html

🔶१११ जगप्रसिद्ध व्यक्तिमत्त्व https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_38.html

🔶प्लॅटफाँर्म नंबर झिरो-रिद्धी मोरे https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_49.html

🔶एक होता गोल्डी-शंतनू शिंदे https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_40.html

🔶प्रेमळ भूत-जान्हवी नाकती https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_17.html

🔶शेरलॉक होम्स-प्रांजल अत्तरदे https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_13.html

🔶गुंफियेला शेला-सायली बेटकर https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_69.html

🔶प्रज्वलित मने-ऋचा पाटील https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_11.html

🔶एक होता कार्व्हर-पार्थ यादव https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_57.html

🔶संघर्ष-दिग्नेश मते https://mulanchishalamarathi.blogspot.com/2019/02/blog-post_27.html

या उपक्रमात महत्त्वाचे म्हणजे टंकन आणि तांत्रिक सहाय्य केले  *श्री.अभिजीत शिंदे* यांनी!!खूप खूप धन्यवाद!!

*सहभागी शाळा आणि विद्यार्थी तसेच प्रेरणा देणारे शिक्षक,पालक या सर्वांचे मनःपूर्वक आभार!!*

*#ज्ञानभाषामराठीप्रतिष्ठान*
*#मराठीभाषादिन*

संघर्ष-दिग्नेश मते

“संघर्ष” हे प्रा. शिवाजीराव भोर यांचे आत्मकथन आहे.

त्यांना लहानपणापासून जे चांगले-वाईट अनुभव आले, माणसे भेटली, त्याच्या स्वभावगुणाचा उहापोह त्या त्या वळणावर मांडताना त्यांना कधी आनंद झाला. कटू आठवणी रेखाटताना वेदनांनी अंतःकरण विदीर्णही झाले. कदाचित त्या प्रसंगांनीच त्यांना आत्मकथन लिहायला प्रवृत्त केले असावे. वेदनेला वाचा फुटणे हा तर खरा साहित्याचा गुणधर्म असतो. वेदनांना वाट करून देणे व वेदनांचा परिहार करून मनात दाटलेल्या भावनांना मोकळे करण्याचा प्रामाणिकपणे प्रयत्न या आत्मकथनातून झालेला आहे.

लेखकाचे बालपण अमळनेरचे. त्या कालावधीत त्यांना लाभलेल्या चांगल्या शिक्षकांमुळे त्यांच्या जीवनाची जडणघडण उत्तम प्रकारे झाली. गावातील वाटचाल म्हणजे सातवीची परीक्षा देऊन अकरावीची परीक्षा दिली. शेवटचा पेपर देऊन घरी येत असताना चार आण्याची भाजी कागदात आणली. त्या कागदावर एक निवेदन होते. त्या निवेदनाच्यावर एका दाढी असलेल्या व्यक्तीचा फोटो व जवळच ‘कमवा आणि शिका’ असे छापले होते.

लेखकाने एक कार्ड घेतले व निवेदनातील पत्त्यावर पत्र पाठवले. एक महिन्याने पत्राचे उत्तर आले. त्यात असाल तसे या, तुमच्या शिक्षणास मदत करण्यात येईल. खाली सही होती, प्राचार्य एस. के. उनउने यांची. हाच क्षण लेखकाच्या आयुष्याला मोठा कलाटणी देणारा ठरला. साताऱ्याला शिकायला जायची संधी मिळाली. कठीण परिस्थितीत अकरावीची पुस्तके विकून खर्चापुरते पैसे जमा करून साताऱ्याला शिक्षणाची संधी प्राप्त झाली आणि हेच रयत शिक्षण संस्थेतले त्यांचे पदार्पण ते खऱ्या अर्थाने अनेक पदांपर्यंत पोहोचण्यास लेखकाला फलदायी ठरले.

१९३८ ते २०१२ हा प्राचार्यांच्या अमृतमहोत्सवी जीवनाच्या वाटचालीचा आलेख अतिशय समृद्धपणे आणि सडेतोडपणे लेखनातून उमटलेला आहे. सद्गुरू गाडगे महाराज कॉलेज हा सरांच्या जीवनाचा आत्मा होता. तेथे त्यांना काम करण्याची संधी मिळाली. १९७३ नंतर सरांच्या जीवनाचा उत्कर्षकाळ आला. रयत संस्थेत त्यांनी त्यांच्या कर्तबगारीचा ठसा उमटवला. कर्जत, विटा, कोपरगाव, श्रीरामपूर या ठिकाणी प्राचार्य पद भूषवले. पुणे विद्यापीठ कार्यकारिणी सदस्य व डीन म्हणून काम करण्याची त्यांना संधी मिळाली.

१९९३ मध्ये त्यांना रयत शिक्षण संस्थेच्या सचिवपदाची संधी मिळाली. त्यांच्या सचिवपदाच्या कार्यकाळात रयतला डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पुरस्कार व दलितमित्र पुरस्कार मिळाला. ‘संघर्ष’ हे पुस्तक मी वाचले, त्यातील बारकावे, मनाला चटका लावणारे अनेक प्रसंग विचार करण्याजोगे वाटले व सामाजिक जाणिवांचे भान ठेवून आपले कर्तव्य कसे पार पाडावे हे समजले.

दिग्नेश दत्ता मते
तुकडी – ब इयत्ता – ९ वी
तालुका – कर्जत,  जिल्हा – रायगड
शाळेचे नाव – विद्याविकास मंदिर, नेरळ

धन्यवाद!

#ज्ञानभाषामराठीप्रतिष्ठान
#मराठीदिन

कर्माचा उंबरठा-यश थोरात

कर्माचा उंबरठा

सांगा हो या सैनिकांनी काय पाप केले
या सर्वांचे जीव अपघाताने नेले ||१||

सुट्टीनंतर रक्षणासाठी ते जात होते
यापुढे देशसेवेचे पुण्य नाही, हे माहीत नव्हते ||२||

त्या बसच्या चालकाचीही काय चूक होती
अपघाताला टाळणे नव्हते त्याच्या हाती||३||

दहशतवाद्याला अपकर्माची वाटली नाही धास्ती
पुण्य सोडून पाप केले, झाली जीवनाची माती||४||

निष्पापांच्या हानीसाठी का दळतात जाती
एका विरुद्ध कृत्य केल्यास अनेकांशी दुरावतात नाती||५||

आतातरी हिंसक वृत्ती या सर्वांनी उधळून
मदतीसाठी हात अनेकांचे येतील उफाळून।।६||

सुधारायचे असल्यास खास भरतील शांततेसाठी शाळा
न पटल्यास ओढा सतत पापाच्या जपमाळा ||७||

शेवटी प्रत्येकाने निर्णय स्वतःच घ्यावा
नियतीच्या न्यायालयात खुलासा करावा||८||

शांती,परोपकार,कृतज्ञतेने जगात मिळेल स्थान
दहशत,हिंसा,कृतघ्न असल्यास मनातून तरी शरमेने नक्कीच खाली जाईल मान
नक्कीच खाली जाईल मान||९||

(पुलवामा हल्ल्यावरून प्रेरित)

कु. यश सौरभ थोरात

धन्यवाद!

#ज्ञानभाषामराठीप्रतिष्ठान
#मराठीभाषादिन

Tuesday, February 26, 2019

सैनिक-आयुष मेथा

सैनिक

जिवापेक्षा महत्वाचा समजतो जो तिरंगा
तो सैनिक माझ्या देशाचा ||१||
करत नाही जो विचार परिवाराचा
तो सैनिक माझ्या देशाचा ||२||
करत नाही विचार वादळ ,वाऱ्या ,बर्फाचा
तो सैनिक माझ्या देशाचा ||३ ||
देऊनी बलिदान बनतो हुतात्मा
तो सैनिक माझ्या देशाचा ||४||
हुतात्मा होऊन मनात माझ्या ऊर फुलला
तो सैनिक माझ्या देशाचा ||५||

कु. आयुष गिरीश मेथा
इयत्ता ६ वी
गुरुकुल ना.म.जोशी विद्याभवन

धन्यवाद!
 
#ज्ञानभाषामराठीप्रतिष्ठान
#मराठीदिन

श्यामची आई-मनाली मोडक

श्यामची आई

‘श्यामची आई’ या पुस्तकाला ७७ वर्षे झाले तरी त्याची क्रेझ अजून तितकीच आहे. साने गुरुजींनी स्वतःच्या हदयातील जिव्हाळा त्यात ओतलेला आहे. आईच्या प्रेमाचा सुगंध या कथेतून दरवळत आहे. श्यामला वाटत असलेली आईबद्दलची कृतज्ञता, तिच्याविषयी असलेली भक्ती ‘श्यामची आई’ पुस्तकात मांडली आहे. तीच भावना आपल्या मनाच्या कोपऱ्यात असलेल्या आईविषयीच्या भावनांना साद घालते. म्हणूनच हे पुस्तक आजही पहिली पसंती आहे.

‘श्यामची आई’ च्या पहिल्या आवृत्तीवर प्रसिद्धीची तारीख दासनवमी शके १९३५ साली प्रकाशित आली,  असा अंदाज केला जातो आणि तोच गृहीत धरला जातो. अनाथ विद्यार्थी गृह (सध्याचे पुणे विद्यार्थी गृह) यांनी दुसरी आवृत्ती प्रकाशित केल्यावर पहिल्या आवृत्तीच्या प्रसिद्धीचे साल १९३५ असेच छापले आहे ते अजूनही तसेच छापले जाते. खरी गोष्ट अशी आहे, की शके आणि इसवी सन या दोन कालगणनांमध्ये ७८ वर्षांचा फरक असतो. पण शके ही भारतीय कालगणना असल्याने त्याच्या वर्षाची सुरुवात चैत्र प्रतिपदेपासून म्हणजे इंग्रजी महिन्यानुसार मार्च-एप्रिलमध्ये होते. त्यामुळे ‘शके’ च्या सालामध्ये इंग्रजी महिन्यांच्या मार्च-एप्रिल ते मार्च-एप्रिल हा काळ येतो. मग साने गुरुजींची  पुतणी सुधा बोडा यांनी दासनवमी शके १८५७ चे इसवी सनामध्ये अचूक वार, तारीख, महिना आणि साल काय येईल याचा बराच शोध घेतला आहे.

मानली संदीप मोडक
इयत्ता – नववी
शाळेचे नाव - विद्याविकास मंदिर, नेरळ

धन्यवाद!

#ज्ञानभाषामराठीप्रतिष्ठान
#मराठीदिन

डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर-हर्ष गुट्टेटवार

पुस्तक-डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर,
लेखक- राजा मंगलवेढेकर,

मला लहानपानापासूनच वाचनाची खूप आवड आहे. त्यामुळे मी खूप प्रकारचे चरित्र व गोष्टीचे पुस्तके वाचली आहेत. मला त्यातील सर्वात जास्त आवडलेला पुस्तक म्हणजे डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर हे पुस्तक राजा मंगळवेढेकर या लेखकांनी लिहिलेलं आहे. या पुस्तकात लेखकांनी खूप सोप्या व सध्या भाषेत डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा इतिहास मांडला आहे.या पुस्तकातील मला एक ओळ खूप आवडली ती म्हणजे आंबेडकर म्हणजे भावी पिढ्यांचा एक उद्धारकर्ता' या ओळीत आपल्याला आंबेडकरा विषयी थोडक्यात माहिती समजते.

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा जन्म १४ एप्रिल १८९१ रोजी झाला. त्यांचा वडिलाचे नाव रामजी सकपाल व आईचे नाव भीमाबाई सकपाल असे होते. त्यांना लहानपणी सर्वजण भिवा या नावाने हाक मारत नंतर त्याचेच भीमराव असे झाले .

बाबासाहेब हे महार जातीत जन्माला आले होते. तेव्हा महार जातीला अस्पृश्य जात म्हणून संबोधले जात होते. महारांनी जर कोणत्याही गोष्टीला हात लावला तर ती गोष्ट बाटली अस सर्व जन म्हणत होते . या गोष्टीचा बाबासाहेबांना खूप त्रास व्हायचा. एकवेळेस बाबासाहेबांना खूप तहान लागली होती ते एका पनवठ्यावरपाणी पियायला गेले तेव्हा त्यांना एका स्पृश्य माणसाने पहिले व त्यांनी व काही माणसांनी बाबासाहेबांना बदडून काढले अशाच काही कारणामुळे बाबासाहेबांच्या मनात हिंदू धर्माविषयी खूप चिड निर्माण झाली. त्यामुळेच बाबासाहेबांनीव असंख्य अनुयायांनी १४ ऑक्टोबर १९५६ रोजी हिंदू धर्माचा त्याग करूनब बौद्ध धर्म स्वीकारला. बाबासाहेब म्हणाले होते कि 'दुर्दैवाने मी अस्पृश्य जातीत जन्माला आलो हा काही माझा अपराध नाही; परंतु मरताना मात्र मी हिंदू म्हणून मरणार नाही !...

| १५ ऑगस्ट १९४७ रोजी भारतातील ब्रिटीश सत्ता संपुष्टात येणार होती आणि घानासामितीचे कामकाज चालूच होते. बाबासाहेब त्या कामकाजात बारकाईने लक्ष घालत होते. घटना-समितीने भारतीय राज्य घटनेचा मसुदा तयार करण्यासाठी जी एक लेखन-समिती नियुक्त केली होती तिचे अध्यक्षपद बाबासाहेबांना बहाल करण्यात आले होते. या समितीत सात पद होते पण खर तर बाबासाहेबांनेच मसुदा तयार केला होता. निवडलेल्या सात सभासदांपैकी एकाने राजीनामा दिला त्याची जागा भारता आली नाही. एक सभासद मृत्यू पावला त्याचीही जागा रिकामीच राहिली. एक अमेरिकेस गेले त्याचीही जागा रिकामीच राहिली. चौथे सभासद संस्थानिकांच्या कामात सतत गुंतलेले राहिले त्यामळे ते सभासद असनही नसल्यासारखे होते. एक दोन सभासद दिल्ली पासून दूर होते त्यांची प्रकृती बिघडल्यामुळे तेही उपस्थित राहू शकले नाहीत. शेवती असे झाले कि घटना तयार करण्यासाचा सर्व भर एकट्या डॉ. आंबेडकरावरच पडला. अशा स्थितत त्यांनी ज्या पद्धतीने हे काम पार पाडले त्याबद्दल ते नि:संशय आदरास पात्र आहेत. हा जो त्यांनी तयार केलेला साविधानाचा मसुदा आहे त्यास सदैव ऋणी राहू. डॉ. आंबेडकराला भारतीय घटनेचे शिल्पकार असे म्हटले जाते.

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे फक्त भारतीय घटनेचे शिल्पकारच नव्हते तर त्यांना ३ ऑगस्ट १९४७ रोजी स्वातंत्र्य भारताच्या पहिल्या मंत्रिमंडळाच्या मंत्र्याची नावे नेहरूंनी प्रसिद्ध केली त्यात डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे नाव स्वातंत्र्य भारताचे ‘कायदेमंत्री म्हणून सर्वत्र झळकले.
डॉ. बाबासाहेबानां वाचनाची खूप आवड होती. त्यांची परिस्थिती बेताची असली तरी त्यांचे वडील रामजी सकपाल हे त्यांना खूप ग्रंथ घेऊन द्यायचे. जेव्हा बाबासाहेबांचा वडिलाकडे ग्रंथ घेण्यासाठी पैसे नसत तेव्हा ते दुसन्याकडून पैसे घेत किवां दागिने विकून बाबासाहेबांना ग्रंथ घेऊन देत असत. अश्याच या वाचनामुळे बाबासाहेबांचा शब्दसाठा व वेगवेगळी माहिती वाढत होती. मला एक वाटत कि जेकाही डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर बनू शकले त्यात वाचनाचा खारीचा वाटा आहे. बाबासाहेबांनी काही ग्रंथ पण लिहिले आहेत.२-३ ग्रंथ त्यांनी महारांच्या हिंदू धर्मातील वागवनुकीवर लिहिले आहेत.

मी खूप पुस्तक वाचले पण मला हे पुस्तक आवडण्याचा कारण म्हणजे बाबासाहेबांनी केलेली मेहनत त्यांची कामगिरी. या पुस्तकातून माझे काही डॉ. आंबेडकराविषयी असलेले प्रश्न पण दूर झाले मला असं वाटत मी पण खूप पुस्तक वाचव व बाबासाहेबातील काही गुण माझ्यात उतरावेत. हे पुस्तक जगण्यासाठी नवा मार्ग मिळून देऊ शकते अस मला वाटत. हे पुस्तक सगळ्यांनी वाचव अस मला वाटत .

धन्यवाद

हर्ष गोरखनाथ गुड्डेटवार,
इयत्ता-नववी, शाळा
सोनदरा गुरुकुल मा.विद्यालय ‘डोमरी'

#ज्ञानभाषामराठीप्रतिष्ठान
#मराठीदिन

ऐंशी दिवसात जगाची सफर-कलिका पाटोळे

पुस्तकाचे नाव-ऐंशी दिवसात जगाची सफर

मूळ लेखक-ज्यूल्स व्हर्न

पुनःकथन-जेन एस.कपूर

चित्रकार-कोलीन गिब्सन

अनुवाद-सुभाष भेंडे

ऐंशी दिवसात जगाची सफर हे पुस्तक अगदी छोटे आहे म्हणजे एक कथा १९ भागांमध्ये असलेली. प्रत्येक वेळी ही कथा एखाद्या टीव्ही सिरीयल प्रमाणे बदलत जाते त्यामुळे पुढे पुढे वाचवीशी वाटते.

या कथेत हिरो फिलीस फॉग आणि त्याचा नोकर पॅसेपार्टूट, त्यांचा पाठलाग करणारा फिक्स आणि सती जाण्यापासून वाचलेली भारतीय स्त्री आवडा यांचा समावेश आहे.

कथेतील कथानक थोडक्यात देते. फॉगला पॅसेपार्टूट भेटतो. फॉग मित्रांना चॅलेंज करतो की ऐंशी दिवसात जगाची सफर करेन आणि त्याप्रमाणे निघतो.त्यादरम्यान त्याच्यावर चोर म्हणून शंका घेऊन त्याचा पाठलाग करणारा गुप्त पोलीस भेटतो. या सफरीत तो भारतात येतो तेव्हा नवऱ्याच्या मृत्यू नंतर सती जाणारी आवडा भेटते तिला तो वाचवतो आणि आपल्यासोबत जगाची सफर पूर्ण करून लंडनमध्ये घेऊन येतो.

लंडन मध्ये येताच फिक्स त्याला अटक करण्याचा प्रयत्न करतो पण त्याला त्याची चूक कळते आणि फॉग सुटतो.फॉग या सर्वांना घेऊन मित्रांना भेटायला क्लब मध्ये जातात तिथे आवडाची ओळख करून देतो आणि तिला लग्नाची मागणी घालतो. आवडा ही आनंदाने स्वीकारते. अशी थोडक्यात कहाणी आहे.

या पुस्तकात या ऐंशी दिवसात फॉगला येणाऱ्या संकटांची मालिका आणि त्यातून फॉगची सुटका हे वाचतांना मज्जा येते.अजून पुढे काय अजून पुढे काय असा suspence लागतो आणि आपण पुस्तक वाचून काढतो.

या पुस्तकाची भाषा साधी आणि सोपी आहे. मला सतीची कथा जास्त आवडली कारण मला सती जाणे माहीत होते पण इथे अजून जास्त वर्णन केले असल्याने अधिक माहिती मिळाली.शिवाय भारताचे वर्णन आपले आले. अतिशय हलके फुलके पुस्तक असल्याने  मला हे पुस्तक अधिक आवडले.

कलिका पाटोळे
इयत्ता-७ वी
स्वामी विवेकानंद विद्यामंदिर

धन्यवाद

#ज्ञानभाषामराठीप्रतिष्ठान
#मराठीभाषादिन

काव्यलेखन भाग१

*नमस्कार,* *२७ फेब्रुवारी,मराठी भाषा दिन* हा जगभरातील मराठी भाषकांकडून दरवर्षी साजरा केला जातो. ज्ञानपीठ पुरस्कारप्राप्त प्रसिद्ध मराठी *कव...